İbradı’nın Tarihçesi

Toros Dağları'nın kuzey yamaçlarında, meşe ve ardıç ormanlarının kucağında yer alan İbradı, Antalya’nın zengin tarihi ve kendine özgü mimari dokusuyla öne çıkan kadim bir yerleşim yeridir.

Antik Çağ ve Roma Dönemi

İbradı ve çevresindeki ilk yerleşim izleri Antik Çağ’a kadar uzanır. Bölge, antik dönemde Pisidya ve Likya bölgelerinin kesişim noktasında yer almıştır. İbradı isminin kökeni hakkında farklı görüşler bulunsa da Arapça "ibrik" veya Rumca "soğuk yer / serin belde" anlamına gelen kelimelerden türediği kabul edilmektedir. İbradı yakınlarında bulunan Eynif Ovası ve Ormana beldesi, antik kervan yollarının üzerinde bulunması sebebiyle Roma ve Bizans dönemlerinde önemli birer mola noktası olmuştur.

Selçuklu ve Osmanlı Dönemi

13. yüzyılda Selçukluların bölgeye hâkim olmasıyla İbradı, Türk-İslam kültürünün etkisine girmiştir. Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad döneminde Alanya ve Antalya’nın fethiyle birlikte bölgeye Yörük aşiretleri yerleştirilmiştir. Tarihi İpek Yolu'nun güzergâhı üzerinde yer alan Eynif Ovası’ndaki Tol Han, Selçuklu döneminden günümüze ulaşan en önemli ticaret mirası örneklerindendir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde İbradı, yetiştirdiği din adamları, kadılar ve devlet adamlarıyla tanınmıştır. Özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda İstanbul’a gidip medrese eğitimi alan ve Osmanlı sarayında veya kazalarında "kadı" olarak görev yapan pek çok İbradılı bulunmaktaydı. Bu durum, bölgenin kültürel ve ekonomik açıdan gelişmesini sağlamıştır. İstanbul’dan memleketlerine dönen devlet adamları ve tüccarlar, şehre özgü yüksek estetik anlayışını İbradı’ya taşımışlardır.

Mimari Harika: Düğmeli Evler

İbradı tarihinin ve kültürünün en somut simgesi "Düğmeli Evler"dir. Bölgede bolca bulunan sedir ve katran ağaçlarından yapılan ahşap iskelet arasına yöresel taşların harçsız olarak dökülmesiyle inşa edilen bu yapılar, depreme dayanıklı mimarisiyle dikkat çeker. Dışarıda kalan ahşap dikmelerin "düğme" görüntüsü vermesinden dolayı bu ismi alan evler, İbradı'nın köklü geçmişini günümüze taşımaktadır.

Cumhuriyet Dönemi ve Günümüz

Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte uzun yıllar Akseki ilçesine bağlı bir bucak (nahiye) olarak kalan İbradı, 1990 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsü kazanmıştır.

Günümüzde İbradı; tarihi Düğmeli Evleri, dünyaca ünlü Altınbeşik Mağarası, asırlık kestane ağaçları ve korunan geleneksel yaşam tarzıyla Antalya’nın en önemli kültür ve doğa turizmi merkezlerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.